BIM-Lab

Inhoud

Inleiding

Door de COINS-projectgroep wordt in samenwerking met de Bouw Informatie Raad een cursus verzorgd onder de titel 'BIM-lab/Virtueel Bouwen en de Toepassing van Standaards'. De cursus bestaat uit vijf samenhangende onderwijsmodulen die tot doel hebben om:

  • Inzicht te geven in de aard en toepassingsmogelijkheden van standaarden
  • Inzicht te geven in hoe de standaarden kunnen bijdragen aan procesintegratie en procesbeheersing.

De standaarden die aan de orde zullen komen zijn: Coins-systematiek, VISI, IFC, IDM en Cheobs/IFD/ETIM. In iedere module wordt theorie en praktische oefening gecombineerd. Een zelfde casus komt in iedere module terug en vormt een rode draad. We spreken van een BIM-lab omdat de deelnemers kunnen kennismaken met een nieuwe manier van werken waarin het hergebruik van eerder vastgelegde informatie centraal staat.

De cursus is in 2009 voor het eerst verzorgd; gedurende vijf weken wordt iedere dinsdagmiddag bij de CUR in Gouda een module aangepakt. De volgende modulen komen aan de orde:

  • module 1: Inleiding Virtueel Bouwen en Toepassing Standaarden
  • module 2: Organisatie Bouwproces en Informatiemanagement
  • module 3: Functionele specificatie en ruimtelijke vormgeving
  • module 4: Engineering
  • module 5: Toelevering en productie.

De cursus wordt verzorgd door vertegenwoordigers van de TUDelft, TU Eindhoven, Hogeschool Utrecht, Movares, Volkerwessels, TNO en Gobar adviseurs. Daarnaast wordt meegewerkt door de volgende IT-bedrijven: Itannex, Nemetschek/Scia, Van Meijel en Bakker & Spees. De cursus die in september start is gericht op de achterban van de deelnemers van de projectgroep COINS. De cursus zal daarna herhaald worden en breed toegankelijk zijn.

Deze pagina geeft achtergrondinformatie en een beschrijving van iedere module. Daarnaast worden via deze pagina hand-outs en voorbeelden beschikbaar gesteld.

Kader

Waarom COINS
Uit een analyse van het huidige bouwproces blijkt een grote foutgevoeligheid van de informatiedoorstroming. De oorzaak ligt voor een belangrijk deel in de manier waarop de essentiële gegevens worden vastgelegd, de integriteit van die gegevens wordt bewaakt en hoe de communicatie en samenwerking is ingevuld. Een andere aanpak van communicatie en samenwerking is noodzakelijk.

Doel van COINS
“Het bieden van een systematiek voor gebruik van bouwinformatie en integratie van het bouwproces”

Wat is COINS
COINS is een programma van de bouwsector voor de bouwsector en sluit aan bij vier huidige ontwikkelingen in die sector:

  • Systems Engineering als bouwspecifieke ontwikkelbenadering voor het technische en projectmanagementproces
  • Objectbenadering als uitgangspunt voor de bouwspecifieke 3D/4D modelleringomgeving voor het technische ontwikkelproces
  • 3D/4D-modelleren als methodologie ter ondersteuning van het technische ontwikkelproces
  • Procesintegratie gericht op doelgerichte informatiedoorstroming en de beheersing daarvan. Afspraken over uitwisseling en gebruik van informatie ten behoeve van communicatie binnen en tussen organisaties staan hierin centraal (interoperability) (BIR, PAIS);

In de conceptpublicatie van april 2008 wordt COINS beschreven als een systematiek. Een systematiek bestaande uit een verzameling werkmethoden en informatieafspraken ten behoeve van de totstandkoming van bouwwerken. De werkmethoden bevestigen en ondersteunen de afspraken met als doel procesverbetering en betere benutting van informatie. De afspraken zijn vastgelegd met een algemeen karakter en geldigheid. Voor specifieke toepassingen zijn aanvullende afspraken in de vorm van COINS-referentiekaders noodzakelijk.

COINS doelgroepen zijn:

  • Eindgebruiker krijgt inzicht in de principes achter COINS
  • Projectleider krijgt naast inzicht in de principes inzicht in de relevantie van COINS voor informatiemanagement en projectorganisatie;
  • ICT-deskundige krijgt inzicht in de meer formele beschrijving van de uitgangspunten om een COINS-compatible omgeving op te zetten;

De COINS-systematiek is gebaseerd op het concept van virtueel bouwen. Virtueel bouwen beoogt informatie van een bouwwerk voor partners in een bouwproject toegankelijk te maken door middel van Bouwwerk Informatie Systemen. Dit systeem ondersteunt de werkmethoden en informatieafspraken van de COINS-systematiek. De communicatie tussen COINS-compatible partners en het centrale Bouwwerk Informatie Systeem is real-time of verloopt via batchgewijze informatieoverdracht. Voor batchgewijze informatieoverdracht wordt een COINS-container uitwisselingsformaat gebruikt.

Casus

Een zelfde casus komt steeds terug in iedere module en vormt een rode draad in de cursus. De casus is beschikbaar gesteld door ProRail en betreft het station Lunetten als onderdeel van Randstadspoor.

De spooruitbreiding tussen Utrecht Centraal en het station Houten in het kader van de aanleg van Randstadspoor betekent een aanzienlijke verbreding van de sporenbundel door Utrecht. Als gevolg van de spooruitbreiding en de nieuwe ligging van de sporen is vervanging van het bestaande station Utrecht Lunetten door een geheel nieuw station noodzakelijk.

Station Utrecht Lunetten wordt aangepast en verbouwd tot een station met een eilandperron met kopontsluiting tussen de stopsporen van en naar Houten. De toegang van het perron ligt in een nieuwe langzaam verkeerstunnel die ten opzichte van de bestaande tunnel ca. 75 meter in noordelijke richting verschuift. De perrontunnel voorziet tevens in een doorgang ten behoeve van het bestaande, te verleggen fietspad ‘Tussen de rails’.

In grote lijnen bestaan de werkzaamheden voor het nieuwe station uit de sloop van de bestaande zijperrons en een deel van de bestaande onderdoorgang, de bouw van een nieuwe onderdoorgang met een nieuw middenperron met lift en perrontrap, overkapping en perroninrichting en de aanleg van een onbewaakte rijwielstalling.

Figuur: Visualisatie nieuw station Lunetten.
Figuur: Visualisatie nieuw station Lunetten.

De volgende afbeelding geeft een 3-dimensionaal idee van de bestaande situatie. Dit model is ook beschikbaar in de vorm van een Coins-container waarin een IFC-bestand en kan gedownload worden via: xxx.


Figuur: Globaal beeld bestaande situatie.
Figuur: Globaal beeld bestaande situatie.

Module 1: Inleiding Virtueel bouwen en toepassing van standaarden

Leerdoelen

  • Inzicht verkrijgen in de noodzaak tot een ander manier van werken
  • Kennis verkrijgen over die andere manier van werken. Wat is het, wat moet er veranderen?
  • Inzicht verkrijgen in relevante standaards

Inhoud

  • Introductie Activiteitenschema Bouw
  • Uitleg van de begrippen Belanghebbende en Bouwwerk Leverende
  • Wat is ontwerpen, wat is bouwen, wat is onderhoud en beheer (de ‘bare bones’)
  • Vanuit deze ‘bare bones’ opbouw en uitleg van CBIM en CEM
  • Mogelijke nieuwe werkwijze, organisatiestructuur en effect op huidige en toekomstige software tools
  • Introductie van en informatie over gebruik van gangbare standaarden (IFC, VISI, IDM etc.)
  • Introductie casus
  • Introductie en demo (aan de hand van de casus) van de COINS navigator.

Achtergrond
Uit een analyse van het huidige bouwproces blijkt een grote foutgevoeligheid van de informatiedoorstroming. De oorzaak ligt voor een belangrijk deel in de manier waarop de essentiële gegevens worden vastgelegd, de integriteit van die gegevens wordt bewaakt en hoe de communicatie en samenwerking is ingevuld. In deze module worden inzicht verschaft in de manier waarop dit anders zou kunnen, nl. volgens de COINS methode.

Agenda

  1. Opening (door Aart van Gelder, lid van de BIR - 10 m)
  2. Kennismaking en toelichting cursus (Henk Schaap - 20 m)
  3. Introductie COINS-programma (Henk Schaap - 20 m)
  4. Inleiding Virtueel Bouwen en toelichting casus (Henk Schaap - 30 m)
  5. Pauze - 20 m
  6. Uitleg standaarden (Peter Willems - 40 m)
  7. Installatie plus oefening met Coins-Navigator (Peter Willems - 30 m)
  8. Evaluatie en afsluiting - 15 m

Totaal duur is 195 min., van 13:30 uur tot 16:45 uur.

Materiaal en nuttige links

Huiswerk
Doornemen van Tutorial voor gebruik Coins-Navigator en de 'zeer eenvoudige casus'.

Module 2: Organisatie bouwproces en informatiemanagement

Leerdoelen

  • Kennis van theorie en benaderingen voor het beheersen van informatie in projecten
  • Vaardigheid in het, in samenwerking met bouwpartners, overeenkomen en vastleggen van rolverdeling, coordinatiestructuur en informatieoverdracht.

Inhoud

  • Theorie en concepten van informatiemanagement, functie en rol van informatiemanagement in bouwprojecten, informatiemanagement als onderdeel van projectmanagement
  • Communicatie en samenwerking (VISI, webgebaseerde samenwerkingplatforms)
  • Bouwwerkinformatiebeheer en de rollen van Bouwwerkregisseur en/of BIM-coördinator daarbij

Achtergrond
Uit een analyse van het huidige bouwproces blijkt een grote foutgevoeligheid van de informatiedoorstroming. De oorzaak ligt voor een belangrijk deel in de manier waarop communicatie en samenwerking is ingevuld. In deze module worden methodieken en voorbeelden aangereikt voor de inrichting van een beheerste informatiestroom in het bouwproject.

Agenda

  1. Inleiding/ positie van module in het geheel (Henk Schaap - 15 m)
  2. Communicatie tussen bouwpartners: intro theorie (Sander van Nederveen - 15 m)
  3. Oefening 1, Container-spel (Sander van Nederveen - 75 m)
  4. Pauze - 20 m
  5. Oefening 2, Intro VISI en VISI-spel (Henk Schaap - 90 m)
  6. Evaluatie en afsluiting - 15 m

Totaal duur is 210 min., van 13:30 uur tot 17:00 uur.

Materiaal en nuttige links

Huiswerk
Doornemen van publicatie "COINS-referentiekader voor functioneel specificeren, juni 2008 ", te downloaden via deze link.

Module 3: Functionele specificatie en ruimtelijke vormgeving

Leerdoelen

  • Globale kennis van achtergronden van Functioneel Specificeren (FS) in het bouwproces
  • Inzicht in samenhang FS en Ruimtelijke vormgeving (RV)
  • Vaardigheid met integrale werkwijze FS en RV

Inhoud

  • Beginselen Systems Engineering
  • Werkwijze FS
  • Consequenties voor het bouwproces
  • Werkwijze Ruimtelijke vormgeving
  • Integratie FS en Ruimtelijke vormgeving
  • Casus Halte Lunetten

Achtergrond
Waar opdrachtgevers traditioneel hun opdrachten op basis van bestekken op de markt zetten, wordt steeds vaker gekozen voor functionele specificaties. De transitie van een oplossingsgerichte naar een functionele specificatie van bouwwerken gaat niet vanzelf. Waar partijen er in slagen om deze slag te maken, is de uiteindelijke functionele specificatie vaak een op zichzelf staand document of database. COINS biedt een integrale werkwijze waarin de functionele specificatie en overige bouwprocessen gekoppeld zijn op basis van een gestandaardiseerde objectinformatiestructuur. Dat wordt in module 3 geïllustreerd aan de hand van een integrale benadering van de functionele specificatie en de ruimtelijke vormgeving.

Agenda

  1. Inleiding/ positie van module in het geheel (René Dorleijn - 10 m)
  2. Introductie Functioneel Specificeren (FS) (René Dorleijn - 30 m)
  3. Oefening FS op basis van casus Halte Lunetten (René Dorleijn - 45 m)
  4. Pauze - 20 m
  5. Introductie Ruimtelijke vormgeving (Jacob Beetz - 30 m)
  6. Oefening Ruimtelijke vormgeving op basis van FS (Jacob Beetz - 45 m)
  7. Evaluatie en afsluiting (René Dorleijn - 15 m)

Totaal duur is 195 min., van 13:30 uur tot 16:45 uur.

Materiaal en nuttige links

Huiswerk
Doornemen van publicatie "COINS-referentiekader voor ramen van hoeveelheden, november 2008 ", te downloaden via deze link.

Module 4: Engineering

Figuur: Multi-disciplinair samenwerken in het 3D proces
Figuur: Multi-disciplinair samenwerken in het 3D proces

Leerdoelen

  • Inzicht en vaardigheid krijgen in omzetten van ruimtelijk functionele model naar bouwkundig- constructief- , installatie-technisch model.
  • Werken met bibliotheken.
  • Inzicht in krijgen en consequenties voor organisatie van concurrent engineering proces
  • Ervaring opdoen met Multi-disciplinair samenwerken in het 3D proces
  • Kennismaken met clash-detectie van model
  • Vaardigheid in voorbereiden model voor ramen van hoeveelheden

Inhoud

  • Deze module focust op de relaties tussen engineeringactiviteiten en informatiebeheersing.
  • Ontwikkelde CBIM en CEM afspraken en hun ondersteunende waarde voor het engineeringproces worden beschouwd.
  • Praktische oefeningen om de consequenties van het toepassen van BIM applicaties te ervaren;
  • Casus Halte Lunetten

Achtergrond
In de engineeringfase zal de opdrachtnemer de functionele eisen en ruimten / vormen vertalen naar een uitvoerbare product. De vrijheid die daarin wordt geboden hangt af van de fase waarin het ontwerpproces wordt overgedragen van opdrachtnemer naar opdrachtgever (met de daarbij behorende contracten PPS, D&C E&C). Dit biedt de mogelijkheid voor een integrale procesgang waarin multidisciplinaire teams het product ontwerpen. Hierdoor kan optimalisatie van ontwerpkeuzen worden bereikt, waarin ook levensduur aspecten kunnen worden meegenomen. Omdat op basis van functies is ontworpen kan de sequentiële procesgang worden doorbroken. Hierdoor kan het ontwerpproces concurrent plaatsvinden (= efficiënter) Het gedachtegoed van CEM en CBIM en de daarbij ontwikkelde tools maken het mogelijk om deze integrale procesgang te realiseren. Dit heeft wel consequenties voor de organisatie van het ontwerpproces.

Agenda

  1. Inleiding / positie module in het geheel (Henk Burggraaff - 15 min)
  2. Introductie en oefening 1, organisatie van concurrent engineering proces (Henk Burggraaff - 45 min)
  3. Herhaling (module 3) proces koppeling van IFC model en kenmerken Coinsnavigator (Hans Hendriks – (5 min)
  4. Introductie en oefening 2, concurrent modelleren (incl gebruik bibliotheken) (Hans Hendriks – 35 min)
  5. Pause (20 min)
  6. Introductie en oefening 3, clash-control (Hans Hendriks 30 min)
  7. Introductie en oefening 4, prepareren model t.b.v. uitvoeren van ramingen (Hans Hendriks - 25 min)
  8. Samenvatting, dialoog en evaluatie (Henk Burggraaff & Hans Hendriks 20 min)

Totaal duur is 195 min., van 13:30 uur tot 16:45 uur.

Materiaal en nuttige links


Huiswerk
Wegens herfstvakantie geen huiswerk.

Module 5: Toelevering en productie

Leerdoelen

  • Inzicht verkrijgen in de voordelen van het gebruiken van een BIM bij de waardebepaling, planning, inkoop, toelevering en transformatie van grondstoffen en assemblage van onderdelen tot het fysieke bouwwerk.
  • Kennis verkrijgen mbt die andere manier van werken. Wat is het, wat moet er veranderen.

Inhoud

  • Eisen te stellen aan de Inhoud van de Coins Container (CC) tbv. bouwondernemingen.
  • Importeren van de CC in een ERP pakket.
  • Aanvullen van noodzakelijke, nog ontbrekende gegevens.
  • Opzetten van een begroting en een planning van het bouwproces.
  • Inzicht verkrijgen in de werking van de CC met de specifieke eigenschappen van een ERP pakket.
  • Simulatie van het inkoop- en afroep-proces.

Achtergrond
Uit een analyse van het huidige bouwproces blijkt een grote foutgevoeligheid van de informatiedoorstroming. De oorzaak ligt voor een belangrijk deel in de manier waarop de essentiële gegevens worden vastgelegd, de integriteit van die gegevens wordt bewaakt en hoe de communicatie en samenwerking is ingevuld. In deze module worden inzicht verschaft in de manier waarop dit anders zou kunnen, nl. volgens de COINS methode.

Agenda

  1. inleiding
  2. uitleg Coins
  3. toepassing bij van Hattum & Blankevoort
  4. case
  5. planning, calculatie, inkoop
  6. samenvatting, dialoog en evaluatie

Totaal duur is 150 min., van 13:30 uur tot 16:00 uur.

Afkomstig van CoinsWiki NL, de Vrije Encyclopedie. "http://www.coinsweb.nl/wiki/index.php/BIM-Lab"
Personal tools